nagenieten 2019

nagenieten 2019

Tijdens het vierde Internationale Liedfestival Zeist nodigen wij u uit om op reis te gaan door de verschillende liedculturen van Europa. Ons thema is deze keer Het Lied zonder Grenzen. Dit betekent een zeer divers programma aanbod met concerten, masterclasses en lezingen, waarbij de focus dit jaar niet alleen vocaal, maar ook instrumentaal georiënteerd is.

Het Liedfestival beleefde in 2016 zijn eerste editie, en was gewijd aan de grote inspirator van de liedkunst, Franz Schubert. Zijn voorgangers, Mozart, Haydn, en Beethoven werden het jaar daarna in de schijnwerpers gezet, en tijdens het derde festival stonden Robert en Clara Schumann, Brahms, Wolf, Pfitzner, Loewe en Mendelssohn centraal. Omdat in de liedkunst woord en toon zo nauw verweven zijn, wordt iedere editie veel aandacht besteed aan de dichters, en grote namen als Goethe, Mayrhofer, Schober, Rückert, Eichendorff en Pfitzner werden in eerdere edities belicht. In 2019 zullen Paul Verlaine en Heinrich Heine de rode draad vormen in ons festival.

Dichters en musici hebben altijd gereisd en grenzen overschreden. Schuberts Der Wanderer gaat over de levensreis van een mens in voor- en tegenspoed, en Duparcs beroemde L’invitation au voyage neemt ons juist mee naar een plaats vol ‘schoonheid, luxe, rust en genot ‘. Reizen, wanderen, grenzen overschrijden, zijn thema’s, die dit jaar centraal staan.

In de negentiende eeuw, na de nederlaag van Napoleon, veranderden de Europese grenzen drastisch. Hierna ontstond de Restauratiepolitiek van Metternich, die alle verlangens naar vrijheid en verbroedering rigoureus de kop indrukte. Dit was het sociale klimaat, waarin Schubert en Heine leefden. Schubert schreef zijn liederen over grafdelvers, de post, wegwijzers, zwervers, en mannen met draailieren, en de Duits-Joodse Heine week noodgedwongen uit naar Frankrijk. Hij werd begrensd vanwege wetten en het antisemitisme, dat in de reactionaire Duitse staten weer de kop opstak. In zijn gedichten zou hij het altijd blijven opnemen voor alle onderdrukten.

In deze tijd ontstonden ook allerlei nationalistische stromingen, van waaruit musici en dichters op zoek gingen naar hun eigen tradities, en naar volksmuziek. Brahms was een van de eerste, die daar de waarde van inzag. Russische componisten trokken door de Kaukasus op zoek naar volksmelodieën, maar zetten ook vertaalde teksten van Heine op muziek. Grieg, opgeleid in Leipzig, zette de Noorse volksmuziek weer op de kaart. En Vaughan Williams voelde zich aangetrokken tot Schuberts thema van de Wanderer. Mahler liet zich inspireren door volkspoëzie uit Des Knaben Wunderhorn.

Later in de negentiende eeuw zou de vernieuwende Debussy de grenzen van het waarneembare overschrijden, op zoek naar verborgen betekenissen, die hij vond in het symbolisme van Verlaine. Ook Fauré werd geïnspireerd door deze dichter en diens muzikale taalgebruik. Zemlinsky en Maeterlinck reisden in de laatromantische fin-de-siècle sfeer door de diepten van de menselijke ziel.

In zijn Westöstlicher Divan legt Goethe de oost-west verbinding. Bizet roept oriëntaalse beelden op, in de negentiende eeuw een beproefde methode om onbewuste verlangens te projecteren naar verre en vreemde exotische plaatsen. En Dallapiccola neemt ons mee naar de Middeleeuwen, Ibert naar het verre oosten, en Ravel roept om bevrijding in Madagascar. Met de twintigste-eeuwse Britten maken we een reis door het leven, van kinderlijke onschuld naar ontnuchterende volwassenheid. En de tijdloze Shakespeare wordt schitterend verklankt door Schubert en Finzi. Ondanks deze diversiteit komen we altijd weer terug bij Schubert, dè inspirator van de liedkunst.

Al jaren biedt het Internationaal Vocalisten Concours een podium aan talentvolle klassieke zangers om zich te presenteren aan een internationale jury, casting directors, concertdirecties en impresario’s, media, en concert- en theaterpubliek. Er is prijzengeld te verdelen en er zijn diverse engagementen te winnen tijdens dit wereldwijd bekende evenement in ’s-Hertogenbosch.

De 53ste editie, van 20 tot en met 24 november is gewijd aan liedduo’s. Deelname aan deze eerste auditieronde is een stap dichter naar een plek op het podium in het Theater aan de Parade tijdens het concours. De deelnemers stellen zelf hun programma's samen. Wat u gaat horen is dus een verrassing. Maar wanneer u zich realiseert dat het IVC een springplank was voor grote namen als Elly Ameling, Robert Holl en Lenneke Ruiten, kan zich verheugen op een mooie start van het festival.

Er nemen 22 duo’s deel aan deze eerste ronde, verdeeld over drie sessies:

10.30 - 12.00 uur | 13.30 - 15.15 uur | 15.45 - 17.30 uur

Henk Neven, bariton

Jan Bastiaan Neven, cello

Hans Eijsackers, piano

 

De samenwerking van de broers Henk en Jan-Bastiaan Neven met Hans Eijsackers is als die tussen drie broers. In het programma With Love from Russia kunnen ze alle drie hun passie kwijt. U hoort een bariton die wil klinken als een cello, een cellist die zingt en een pianist die zijn instrument Russisch laat spreken. Het is een meeslepend programma met liederen van Glinka, Prokofiev, Dargomyzjski, Rachmaninov en Borodin. Juweeltjes uit het Russische romantische liedrepertoire.

 

‘De warme stem van Neven kleurt mooi bij de diepe cellotonen van zijn broer.’ ~ Trouw, september 2018

 

‘Jan Bastiaan Neven maakt indruk door zijn prachtige frasering en eloquentie op cello en Hans Eijsackers toont een goed gevoel voor de Russische klankwereld; samen met het eerlijke geluid van Henk Neven een voortreffelijk op elkaar afgestemd trio.’ ~ Operanederland.nl, mei 2018

 

PROGRAMMA

 

Mikhail Glinka (1804 - 1857)

Doubt (Kukol'nik)

Where is our Rose? (Poesjkin)

Cradle song (Kukol'nik)

Do not tempt me needlessly (Baratinski) 

 

Sergej Prokofjev (1891-1953)

Skazka pro shuta (the tales of the buffoon) op.21b (arr. R. Sapozhnikov)

Chout & Chouticha

The Merchant Dreams

 

Aleksandr Dargomyzjski (1813-1869)

I am sad

Elegy (Ona Predit)

The youth and the maiden

The night zephyr

 

Sergej Rachmaninov (1873-1943)

Hopak (Moessorgski)

Morceaux de Fantasie, op 3. no 1 Elégie

 

Pauze

 

Sergej Rachmaninov (1873-1943)

Prelude in G sharp op. 32, no 12 

Don not sing, my beauty

 

Alexandr Borodin (1833-1878)

The beautiful girl doesn’t love me any more (Vinogradov)

Elk jaar organiseert de Vereniging Vrienden van het Lied een Dag van het Lied. Dit jaar is deze dag onderdeel van ons festival. Als invalshoek is dit jaar gekozen voor het niet Duitse lied. De Dag van het Lied sluit aan op het festivalthema Invitation au voyage en neemt u in één dag tijd mee op reis door de liedculturen van Engeland, Frankrijk en Rusland.

De dag omvat een uitgebreid programma met een korte masterclass, drie recitals en twee lezingen. Bovendien geeft een dagkaart u ook toegang tot het avondconcert om 20.15 uur met pianist Julius Drake en mezzosopraan Angelika Kirchschlager.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

10.30 - 11.15 uur

Inloop en zang door studenten van het ArtEZ Conservatorium

Het Internationaal Lied Festival Zeist is een aantal nieuwe samenwerkingen aangegaan, waaronder ook met de afdeling zang van het ArtEZ Conservatorium. Veelbelovende studenten krijgen de kans om tijdens de inloop van het publiek op te treden. Aansluitend nemen twee studentenduo’s deel aan de mini-masterclass door Hans Eijsackers.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

11.30 - 13.00 uur

Mini-masterclass

docent: Hans Eijsackers, piano

Twee studentenduo’s van het ArtEZ Conservatorium kregen een masterclass van ervaren docent en liedbegeleider Hans Eijsackers. Elk duo kreeg drie kwartier les. 

Hans Eijsackers is sinds 2013 verbonden aan de Robert Schumann Hochschule in Düsseldorf als professor Liedgestaltung. Daarnaast is hij docent kamermuziek en duoklas aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij vormt sinds 2001 een duo met klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer en treedt veelvuldig op als solist, kamermusicus en liedbegeleider.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

On this Island

14.00 - 14.45 uur

Claire Lees, sopraan

Lies Braakman, piano

Dit recital voerde ons naar Engeland en de VS, waar Leonard Bernstein zijn cyclus van vijf kinderliedjes - kid songs - schreef met de wonderlijke titel I hate music. Deze uitspraak komt vermoedelijk van zijn vriendin en huisgenote Edys Merril, die - vanwege Bernsteins veelvuldige pianospel en repetities met zangers - op een kwade dag uitgeroepen schijnt te hebben: ‘I hate music!’ We kunnen ons nauwelijks voorstellen dat u hetzelfde denkt, na dit levendige en afwisselende programma.

Claire Lees en Lies Braakman ontmoetten elkaar bij toeval, toen zij tijdens hun eerste studiejaar aan de Guildhall School of Music and Drama de opdracht kregen samen te werken. Aangemoedigd door de positieve reacties op hun optredens, zijn zij dat blijven doen. In 2015 waren ze finalisten bij de International Student LiedDuo Competition en wonnen de Vrienden van het Lied-Prijs: een korte serie recitals bij de Vrienden van het Lied. In 2016 werden zij na een unaniem besluit van de jury toegelaten tot het solistenbestand van de vereniging.

PROGRAMMA

Benjamin Britten (1913-1976)

On this Island (Auden)

Let the Florid Music Praise

Now the Leaves are Falling Fast

Seascape

Nocturne

As it is, Plenty

Samuel Barber (1910-1981)

Four Songs op.13

A Nun Takes the Veil (Hopkins)

The Secrets of the Old (Yeats)

Sure on this Shining Night (Agee)

Nocturne (Prokosch)

Leonard Bernstein (1918-1990)

I Hate Music! A Cycle of Five Kid Songs

My Name is Barbara

Jupiter Has Seven Moons

I Hate Music!

A Big Indian and a Little Indian

I'm a Person Too

William Walton (1902-1983)

Three Songs to poems by Edith Sitwell

Daphne

Through Gilded Trellises

Old Sir Faulk

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Lezing Dinant Krouwel

14.00 - 14.45 uur

Dinant Krouwel is voor de leden van de Vrienden van het Lied geen onbekende. In elke editie van het twee keer per jaar verschijnende ledenblad De Liedvriend schrijft hij met grote kennis van zaken over nieuwe uitgaven van bekend en onbekend liedrepertoire. Als editor werkte hij mee aan de nieuwe uitgave van de liederen van Alphons Diepenbrock.

Hij begeleidt diverse vocalisten aan de piano en geeft, samen met zangpedagogen, interpretatielessen. Regelmatig verzorgt hij lezingen en verschijnen artikelen op liedgebied van zijn hand.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

From Russia with love

15.00 - 15.45 uur

Varvara Tishina, sopraan

Victoria Dmitrieva, piano

De deuren van de schatkamer van het Russische lied gaan open in dit programma met werken van bekende Russische componisten als Glinka, Tsjaikovski, Rimski-Korsakov en Rachmaninov. Zij zetten vertalingen van in Rusland vooraanstaande dichters zoals Poesjkin op muziek. In het verleden immers was poëzie vaak de drager van nieuwe ideeën en waren vertalingen een effectieve manier om die ideeën uit te wisselen. Dit recital maakt de dubbele transformatie die deze gedichten ondergaan hebben hoorbaar: de vertaling van de oorspronkelijke teksten van onder andere Goethe en Heine naar het Russisch en de daaropvolgende de toonzetting door de componist. Het duo Varvara-Dmitrieva voelt elkaar feilloos aan en brengt liederen alsof het kleine, intieme gesprekken met het publiek zijn.

PROGRAMMA

De liederen worden in het Russisch gezongen. De vermelde titels zijn die van de oorspronkelijke gedichten.

Mikhail Glinka (1804 - 1857)

Let him kiss me with the kisses of his mouth (Poesjkin)

Meine Ruh’ist hin (Goethe; vert. Guber)

Here's a health to thee, Mary (Cornwall; vert. Poesjkin)

Modest Moessorgski (1839 - 1881)

Ich wollt, meine Schmerzen ergössen (Heine; vert. Mey)

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893)

Ich wollt, meine Schmerzen ergössen (Heine; vert. Mey)

Warum sind denn die Rosen so blaß? (Heine; vert. Mey)

César Cui (1835 - 1918)

Warum sind denn die Rosen so blaß? (Heine; vert. Michailov)

Here's a health to thee, Mary (Cornwall; vert. Poesjkin)

Nikolaj Andrejevitsj Rimski-Korsakov (1844 - 1908)

In moments to delight devoted (Lord Byron; vert. Kozlov)

This rose to calm my brother's cares (Lord Byron; vert. Kozlov)

Aleksandr Konstantinovitsj Glazoenov (1865 - 1936)

À Madame la Princesse Ulrique de Prusse (Voltaire; vert. Poesjkin)

A pie’ de’ colli ove la bella vesta (Petrarca; vert. Korinfski)

Nikolaj Karlovitsj Medtner (1880 - 1951)

Auf dem See (Goethe; vert. Fet)

Aleksandr Sergejevitsj Tanejev (1850 - 1918)

The origin of the harp (Moore; vert. Kobilinski)

Quando cadran le foglie e tu verrai (Guerrinil; vert. Kobilinski)

Sergei Rachmaninov (1873-1943)

The isle (Shelley; vert. Bal'mont)

Du bist wie eine Blume (Heine; vert. Pleshtsjejev)

Comment, disaient-ils (Hugo; vert. Mey)

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

 

Lezing Leo Samama

15.00 - 15.45 uur

Heinrich Heine was een romantische, Duitse dichter van joodse afkomst en werd geboren als Harry Heine. Op volwassen leeftijd liet hij zich Luthers dopen en droeg sindsdien de voornaam Heinrich. Zijn vele ironische en spitsvondige gedichten vinden ook nu nog veel weerklank. Heine worstelde innerlijk met zijn herkomst en plaats in de kunst. Hij voelde zich Duits én wereldburger, joods en romanticus. Zijn uitspraak ‘daar waar men boeken verbrandt, verbrandt men uiteindelijk ook mensen’ is bekend geworden als een profetische vooruitblik op de gebeurtenissen in Nazi-Duitsland. Zijn gedichten inspireerden Schubert en Schumann tot hun grote liedclycli respectievelijk Schwanengesang, Liederkreis Opus 24 en Dichterliebe. Deze laatste cyclus vormt ook de basis voor het liedklasproject van het festival, waarin wordt gewerkt met een Nederlandse hertaling. Bovendien brengt Robert Holl, samen met Graham Johnson, de cyclus op dinsdag 21 mei tijdens het avondrecital ten gehore.

Leo Samama is musicoloog en schreef vele boeken en artikelen, waaronder Alphons Diepenbrock – Componist van het vocale. Waarom hij daarnaast ook componist werd, weet hij naar eigen zeggen eigenlijk niet meer precies. Wat hij zich wel herinnert is dat hij als tiener zich al waagde aan het schrijven van muziek. Hij verzorgde eerder al lezingen over de relatie tussen muziek en poëzie.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Chansons d'amour et de guerre

16.00 - 16.45 uur

Florian Just, bariton

Jan-Paul Grijpink, piano

Stephan Heber, cello

Julie Moulin, fluit

In diverse combinaties voor zang, piano, cello en fluit nemen deze vier jonge musici u mee naar het Frankrijk uit de Middeleeuwen, de romantiek en de twintigste eeuw. Tijdens een sprankelend kamermuziekrecital hoort u hoe Dallapiccola Karel de Grote laat dromen van veldslagen en wordt u verleid door Caplets onzichtbare fluit. Ze dompelen u onder in Duparcs ongrijpbare melancholie, Massenets aangrijpende hartstocht en Ravels exotische extravaganza.

Bariton Florian Just en pianist Jan-Paul Grijpink vormen een vast liedduo. Voor dit concert zochten zij de samenwerking met Julie Moulin, fluitiste bij het Concertgebouworkest, en Stephan Heber, cellist van het Cello Octet Amsterdam.

PROGRAMMA

zang, piano, cello, fluit

Maurice Ravel (1875 - 1937)

Chansons Madécasses (de Forges)

  1. Nahandove
  2. Aoua!
  3. Il est doux

Henri Duparc (1848 - 1933)

Le Manoir de Rosemonde (de Bonnières)

Sérénade Florentine (Cazalis)

Charles Gounod (1818 - 1893)

Où voulez-vous aller?

zang, piano

Luigi Dallapiccola (1904 - 1975)

Rencesvals (anoniem)

zang, piano, cello

Jules Massenet (1842 - 1912)

Amours bénis (Alexandre)

Charles Gounod (1818 - 1893)

Sérénade (Hugo)

Jules Massenet (1842 - 1912)

Élégie (Gallet)

Henri Duparc (1848 - 1933)

Extase (Cazalis)

zang, fluit

Jacques Ibert (1890 - 1962)

Deux stèles orientées (Segalen, naar anoniem)

  1. Mon amante a les vertus de l’eau
  2. On me dit

zang, piano, fluit

André Caplet (1878 - 1925)

Viens! Une flûte invisible (Hugo)

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

 

Meet-and-greet

17.00 - 18.00 uur

Ter afsluiting van de Dag van het Lied bood het Internationaal Lied Festival Zeist bezoekers na afloop van de laatste programmaonderdelen een drankje aan. Zij werden in de  gelegenheid gesteld om persoonlijk in gesprek te gaan met de musici en sprekers.

Mark Padmore, tenor

Julius Drake, piano

 

De Engelse tenor Mark Padmore heeft een ongekend breed repertoire. Hij schitterde in barokmuziek, is beroemd als evangelist in de passies van Bach en is een indrukwekkend liedvertolker.  De Volkskrant roemde zijn stem, die werd omschreven als beweeglijk en lyrisch. Over zichzelf zegt hij: ‘Ik ben niet geïnteresseerd in een mooie stem. Het communiceren van woorden en betekenis, dat vind ik belangrijk.’ Je moet de muziek zo brengen, dat de luisteraars hem als het ware iedere keer opnieuw voor het eerst kunnen beluisteren: ‘Er moeten vragen opborrelen; het moet je uitnodigen aandachtig naar de woorden te luisteren.’

 

In dit recital neem Mark Padmore ons mee op reis. We beginnen in Engeland met Brittens Winter Words, liederen vol melancholie over het verlies van kinderlijke onschuld en de confrontatie met de harde werkelijkheid van het volwassen worden. Een buitenkansje, want deze cyclus wordt zelden uitgevoerd! Na de pauze komen we aan in Frankrijk. U hoort het prachtige L’heure exquise van Reynaldo Hahn en La Bonne Chanson van Fauré. Deze laatste cyclus kunt u tijdens het festival zelfs tweemaal beluisteren, want op 22 mei voert sopraan Lenneke Ruiten hem eveneens uit.

 

Julius Drake, vooral bekend als liedbegeleider en docent, wordt gezien als een charismatisch leermeester met een grote liefde voor het lied. Zelf zegt hij over zijn vak: ‘Ik voel me ongelofelijk gelukkig dat ik met pianospelen mijn brood kan verdienen. Ik word continu uitgedaagd en gestimuleerd door de muziek en geïnspireerd door fantastische vrienden en collega’s met wie ik het podium deel. Ik voel me bevoorrecht.’

Regelmatig programmeert hij liedseries en opnamen waarbij hij zelf de begeleiding op zich nam zijn veelvuldig bekroond. Over zijn meest recente cd met alle liederen van Liszt, schreef Gramophone: ‘Ondertussen kent Drake elke frase gewicht en betekenis toe en is, zoals altijd, voortreffelijk.’

 

nb: Een dagkaart voor de Dag van het Lied geeft ook toegang tot dit avondrecital. Bent u bovendien lid van de Vereniging Vrienden van het Lied (VvhL)? Dan bent u voordeliger uit met een dagkaart. Als lid van de vereniging kunt u met de kortingscode die u via de vereniging ontvangt, een dagkaart aanschaffen tegen sterk gereduceerd tarief.

 

 

PROGRAMMA

 

Benjamin Britten (1913 - 1976) / Purcell (1659 - 1695)

A Morning Hymn (Fuller) Z 198

Job’s Curse (Taylor) Z 191

An Evening Hymn (Fuller) Z 193

 

Benjamin Britten (1913 - 1976)

Winter Words (Hardy) op. 52

At Day-Close in November

Midnight on the Great Western

Wagtail and Baby

The Little Old Table

The Choirmaster's Burial

Proud Songsters

At the Railway Station, Upway

Before Life and After

 

Pauze

 

Gabriel Fauré (1845 - 1924)

Melodies ‘de Venise’ (Verlaine) op.58

Mandoline (uit : Fêtes galantes)

En sourdine (uit : Fêtes galantes)

 

Reynaldo Hahn (1874 - 1947)

Chansons grises (Verlaine) IRH 16

Chanson d’Automne

Tous deux

L’Allée est sans fin

En Sourdine

L’Heure exquise

 

Gabriel Fauré (1845 - 1924)

La Bonne Chanson (Verlaine) op.61  

  1. Une sainte en son auréole
  2. Puisque l'aube grandit
  3. La lune blanche luit dans les bois
  4. J'allais par des chemins perfides
  5. J'ai presque peur, en vérité
  6. Avant que tu ne t'en ailles
  7. Donc, ce sera par un clair jour d'été
  8. N'est-ce pas?
  9. L'hiver a cessé

Vincent Kusters, bariton

Charlie Bo Meijering, piano

 

Deze wandeling, onder leiding van een deskundige gids van Gilde Zeist, leidt u langs twee van de buitenplaatsen die Zeist rijk is. Zowel Hoog Beek & Royen als Molenbosch behoren tot de zogenoemde Stichtse Lustwarande, een lange reeks landgoederen en buitenplaatsen langs zuidwestelijke rand van de Utrechtse Heuvelrug. Vanaf de 16e eeuw staken rijke stedelingen hun geld in deze buitenplaatsen. Niet alleen als investering, maar ook om ’s zomers de stank, pest of drukte in de stad te ontvluchten.

 

U wandelt langs de monumentale bouwkunst en door het natuurschoon dat in het groene Zeist nooit ver weg is. Na afloop weet u wat het Baken van Zeist is, kent u het kippenpaleis en heeft de kleinste kapel van Zeist geen geheimen meer voor u. Aansluitend geniet u in Hotel Theater Figi van een goedverzorgde lunch en een liedrecital.

 

Welke liederen ten gehore gebracht zullen worden, wordt op de dag zelf bekend gemaakt. Als eerste weten welke dat zijn of wie de musici zijn? Schrijf u dan hier in voor de nieuwsbrief en we houden u op de hoogte.

 

PROGRAMMA

 

10.00 – 11.30 uur Rondleiding door een gids van Gilde Zeist

11.30 – 12.00 uur Lunch (Figi)

12.00 – 12.30 uur Lunchrecital

12.30 – 13.00 uur Vervolg lunch (Figi)

 

 

LOCATIES

  • Start: Hotel Theater Figi, Het Rond 2, 3701 HS Zeist
  • na de rondleiding wandelen we naar Figi, de lunch en het lunchrecital zijn in de Zocher/TerSteeg zaal.

 

INCLUSIEF

  • Rondleiding onder leiding van een gids van Gilde Zeist
  • Uitgebreide lunch in de Zocher/TerSteeg zaal in Figi met soep, sandwiches, fruit, koffie, thee, sappen en melk
  • Lunchrecital

Wendeline van Houten, sopraan

Merlijn Runia, mezzosopraan

Jannelieke Schmidt, sopraan

Nikkie Treurniet, sopraan

Ellen Valkenburg, sopraan

Maurice Lammerts van Bueren, piano

 

 

Vijf zangeressen en een pianist die elkaar leerden kennen aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Het is een hecht ensemble dat heel bewust geen koorklank nastreeft. Alle zangeressen zijn ook duidelijk solist. De arrangementen van werken uit het liedrepertoire voor deze ongebruikelijke muzikale samenwerking worden gemaakt door pianist Maurice Lammerts van Bueren en sopraan Jannelieke Schmidt. In Chez Coco maken zij met u een kleine wereldreis met liederen van Brahms, Wolf, Debussy, Poulenc, Rossini tot Cage.

 

 

PROGRAMMA

* arrangement Maurice Lammerts van Bueren

** arrangement Jannelieke Schmidt

 

Maurice Ravel (1875 - 1937)

Vocalise M.51 Vocalise-Étude en Forme de Habanera*

 

Johannes Brahms (1833 - 1897)

Da unten im Tale WoO 33, no.6 *

Sonntag op.47 nr.3 (Uhland) *

Feldeinsamkeit op.86, nr.2 (Allmers) *

 

Hugo Wolf (1860 - 1903)

Epiphanias Goethe liederen nr.19 (Goethe) *

 

George Bizet (1838 - 1875)

Adieux de l’hôtesse arabe op.21 (Hugo) **

 

Claude Debussy (1862 - 1918)

Fêtes galantes, premier recueil L.80 (Verlaine) *

  1. En sourdine
  2. Fantoches
  3. Clair de lune

Noël des enfants qui n’ont plus de maisons *

 

Darius Milhaud (1892 - 1974)

Catalogue de Fleurs op.60 (Daudet)

  1. La violette
  2. Le bégonia
  3. Les fritillaires
  4. Les jacinthes
  5. Les crocus
  6. Le brachycome
  7. L'eremurus

 

Erik Satie (1866 - 1925)

La Diva de l’Empire IES 16 (Bessat aka Blès) **

Tendrement IES 73 (Hyspa) **

 

Francis Poulenc (1899 - 1963)

Nous voulons une petite sœur FP 75 (Nohain)

 

Pauline Viardot (1821-1910)

Haï Luli! (de Maistre)

 

Gioachino Antonio Rossini (1792 - 1868)

La Danza (Pepoli) **

Robert Holl, bas

Matthias Lademann, piano

 

 

De stem van Robert Holl is er een uit duizenden met zijn donkere, glanzende timbre. Nog altijd maakt hij een onuitwisbare indruk door de expressiviteit in zijn interpretaties en zijn vermogen de intimiteit van een lied op het publiek over te laten slaan. Holl werkt veel met Matthias Lademann, die een terugkerende gast is op het festival en de vaste begeleider is van de ensemblerecitals.

 

Het programma dat zij samenstelden brengt u van Wenen naar Sint-Petersburg. Met misschien wel het ultieme reislied - Schuberts Der Wanderer - gaan we op weg. Samen met Erlkönig hoort dit lied tot Schuberts meest bekende en tot de verbeelding sprekende liederen. Het drukt de romantische tijdgeest, die doordrenkt is van referenties aan de natuur en wandelingen, perfect uit. Ook vandaag is het nog uiterst herkenbaar, iedereen kent het gevoel ‘daar waar ik niet ben, daar is het geluk’. Vanuit Oostenrijk reizen we dan via Duitsland met Brahms, Pfitzner en Reger naar Rusland, waar we worden ontvangen door Tsjaikovski, Moessorgski en Borodin.

 

 

PROGRAMMA

 

Franz Schubert (1797 - 1828)

Der Wanderer  D 493 (Schmidt von Lubeck)

Der Pilgrim  D 794  (Schiller)

 

Johannes Brahms (1833 - 1897)

Mit 40 Jahren op.94, nr.1 (Rückert)

Verzagen op.72, nr.4 (Lemcke)

Abendregen op.15, nr.3 (Keller)

 

Hans Pfitzner (1869 - 1957)

Abbitte op.29 nr.1 (Hölderlin)

Ich aber weiß op.11 nr,2 (Jacobowski)

An die Mark op.15, nr.3 (Stach)

 

Max Reger (1873 - 1916)

Der Alte op.55 nr.15 (Falke)

 

Pauze

 

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840 - 1893)

Gesegnet seid ihr, Wald und Au´ op.47 nr.5 (Tolstoj)

Mit ihr ein Wort gesprochen op.25 nr.5 (Mey)

Inmitten des Balles op.38 nr.3 (Tolstoj)

 

Modest Moessorgski (1839 - 1881)

Die Blätter rauschten (Pleschtscheew)

Epitaph (Moessorgski)

 

Ohne Sonne

  1. Du enges Kämmerlein
  2. Du erkanntest mich nicht in der Menge
  3. Zu Ende ist der Festtag
  4. Die Sehnsucht
  5. Elegie
  6. Über dem Fluss

 

Alexandr Borodin (1833 - 1887)

Zu den fernen Ufern

 

Een talkshow met Elly Ameling en Meinard Kraak, over het Franse Lied onder leiding van Aat Klompenhouwer. Bij elkaar opgeteld hebben Elly Ameling, Meinard Kraak en Ruud van der Meer ruim 100 jaar ervaring met de uitvoering van het Franse Lied. We kunnen dus gerust stellen dat zij een rijke geschiedenis vertegenwoordigen en een schat aan kennis bezitten. Aat Klompenhouwer voelt hen aan de tand en haalt met hen herinneringen op aan de hand van lp’s, cd’s en eigen opnamen.

 

Meinard Kraak

In zijn lezing ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Vereniging Vrienden van het Lied, vroeg Meinard Kraak zich hardop af of er nog toekomst is voor het Franse lied. Leeft het nog wel? Zijn antwoord op die vraag laat niets te raden over: ‘Het antwoord was en is nog steeds dat er altijd zangers zijn die zich ermee bezighouden. Het groepje wordt wel steeds kleiner lijkt me; de wereld van vandaag heeft haast, de opleidingen zijn kort.’

Zijn eigen kennismaking met het Franse lied kwam tijdens de voorbereiding voor het toelatingsexamen voor het Conservatorium van Amsterdam, waarvoor hij Les berceaux van Fauré ingestudeerd had: ‘een lied dat me mijn hele leven, ook alle jaren dat ik docent was op twee Conservatoria, heeft achtervolgd. (…) Enfin, één Frans Lied, gezongen door een negentienjarige jongen uit Groningen, is natuurlijk niet representatief voor het Franse Lied maar wel een begin voor mij.’

Na zijn eindexamen studeerde hij - met een beurs van de Franse regering - verder bij Pierre Bernac in Parijs. Voordat het echter zover was wilde de Maître dat hij kwam voorzingen: ‘Behalve Fauré en Ravel wou hij ook Hugo Wolf en Schubert horen, die hem zeer aan het hart lagen.’ Een half jaar lang studeerde hij daarna bij deze vermaarde bariton.

Meinard kraak put uit zijn eigen ervaring toen hij tijdens de lezing opmerkte: ‘Het Franse Lied, zoals wij dat nu kennen is een voortzetting van het Duitse Lied en dan wel voornamelijk die van Schubert. Deze liederen werden halverwege de 19e eeuw in vertaling heel populair in Frankrijk. Gedurende de laatste decennia van de 19de eeuw maakte 'La mélodie Française' de grootste ontwikkeling van haar bestaan door. Componisten als Fauré en Duparc schreven hun werken, iets later Debussy en Ravel. De pianopartijen zijn niet langer begeleidingen, maar gelijkwaardig aan de zangstem.’

 

Elly Ameling

Al sinds het eerste Internationaal Lied Festival Zeist is Elly Ameling onze beschermvrouwe én docent aan de mastercourse. Ter gelegenheid van haar tachtigste verjaardag zei Deen Larsen: ‘‘Wie Elly Ameling ooit heeft horen zingen, heeft onvergetelijke schoonheid en authenticiteit ervaren. Velen hebben die ervaring mogen smaken, maar slechts weinigen hebben haar ook als leraar gekend, laat staan werkelijk les van haar gehad. Die weinige gelukkigen hebben een krachtige ontmoeting ervaren, die net zo zeldzaam, verfijnd en transformerend is.’

Ameling werd in eerste instantie bekend als oratoriumzangeres. Pas later werd ze ontdekt als de specialist van het lied en is dat ook gebleven. In een interview met Trouw uit 2015, aan de vooravond van de uitreiking van de Hugo Wolf Medaille, zegt ze daar zelf over: ‘Het klikte gewoon tussen het Lied en mij. In het Lied ben ik zelf de baas.’

De Volkskrant omschreef haar aan de vooravond van haar afscheidsconcert in 1996 als: ‘De grootste liederenzangeres na Schwarzkopf', maar ook: 'Een doodgewone, enige meid.' In hetzelfde artikel een citaat van Rudolf Jansen, met wie zij veelvuldig samenwerkte: 'Ik heb door haar leren kijken. Haar tekstanalyses zijn voor mij erg inspirerend. Zij houdt van schilderijen en musea. Ik was nooit zo'n museumloper. Maar met haar ging ik wel naar het Metropolitan Museum als we in New York waren, om maar iets te noemen. ''Je moet iets vóór je zien bij een lied'', zegt zij. Een bos of een beek kan ik nog wel voor me zien, maar bij haar gaat het veel verder. In de Franse literatuur zijn bepaalde gedichten bijvoorbeeld geïnspireerd door de schilderkunst. Daar weet zij veel van, en ik heb daar veel van geleerd.'

Geen wonder dus dat zij tijdens de mastercourse van dit jaar de gelegenheid te baat neemt om dieper in te gaan op het Franse lied. In haar lange carrière zette ze alle liederen van Fauré op plaat, samen met de beroemde Franse bariton Gerard Souzay en met Dalton Baldwin aan de piano.

Als er een ding duidelijk wordt uit de interviews met Elly Ameling uit de afgelopen jaren dan is het wel dat zij misschien niet meer op het podium te bewonderen is, maar dat de verhalen nog lang niet zijn verstomd.

De liedduo’s werkten onder leiding van sopraan Ann Murray aan liederen van Franz Schubert.

De liedduo’s werkten onder leiding van pianist Julius Drake aan liederen van Franz Schubert.

Schubert on the world Stage: the Import and the Export.

 

Sophie Rennert, mezzosopraan

Wolfgang Resch, bariton

Graham Johnson, piano

i.s.m. de Schubert Stichting

 

De combinatie lezing met recital is nog niet heel gangbaar in Nederland. Graham Johnson, die samen met Robert Holl wordt gerekend tot dé Schubertianen van de onze tijd, laat ons kennismaken met deze bijzondere beleving. Hij gaat in op de invloed van Schubert op componisten uit heel Europa in Schuberts eigen tijd en die ver na zijn dood. Tijdens deze avond - die inclusief pauze ongeveer 2,5 uur duurt - bespreekt Graham Johnson liederen van Schubert én van de componisten die zich door hem lieten inspireren, zoals George Bizet, Francis Poulenc, Ralph Vaughan Williams, Gustav Holst, Benjamin Britten en David Newbold.

 

Ter illustratie worden deze liederen meestal gedeeltelijk, maar soms in hun geheel, uitgevoerd. Graham Johnson, de spreker van vanavond, neemt uiteraard ook plaats achter de vleugel. Solisten zijn mezzosopraan Sophie Rennert en bariton Wolfgang Resch. De lezing en de liederen illustreren en versterken elkaar in deze boeiende avond. De lezing is in het Engels.

 

PROGRAMMA

Een avond met en over de liederen van Schubert en die van componisten die door hem zijn beïnvloed, waaronder George Bizet, Francis Poulenc, Ralph Vaughan Williams, Gustav Holst, Benjamin Britten en David Newbold. Met de uitvoering van The Food of Love van de hedendaagse componist David Newbold beleven we een Nederlandse première! Het klassieke lied is nog springlevend!

 

Onder voorbehoud van de tijd komen in dit lecture-recital ongeveer 32 liederen aan bod. Vijf daarvan worden in zijn geheel uitgevoerd, de overige ten dele. Op die manier wordt het thema van de avond - de invloed van Schuberts muziek op zijn tijdgenoten en opvolgers - met veel liederen geïllustreerd. Een boeiende en afwisselende avond dus!

 

 

ITALIË

  1. uit Des Mädchens Klage (Schiller) D6 - FRANZ SCHUBERT (1797-1828)
  2. uit Gretchen am Spinnrade (Goethe) D118 - SCHUBERT
  3. uit Entzückung an Laura (Schiller) D390 - SCHUBERT
  4. uit Herrn Josef Spaun, Assessor in Linz (Collin) D749 - SCHUBERT
  5. uit Der Neugierige (Die schöne Müllerin) (Müller) D795/vi - SCHUBERT
  6. 6. L’Incanto degli occhi (Metastasio) D902/i - SCHUBERT

 

GROOT BRITTANIË

  1. uit Die Nacht (Ossian-Macpherson/Harold) D534 - SCHUBERT
  2. 8. Ossian’s Glen (Wordsworth) - JOHN BARNETT (1802-1890)

 

FRANKRIJK       

  1. uit Les Grillons (Der Einsame D800, Lappe vert. Pomey) - SCHUBERT
  2. uit Le Grillon (Lamartine) (Feuilles d’album/vi) - GEORGES BIZET (1838-1875)
  3. uit Das Fischermädchen (Heine) D957/x - SCHUBERT
  4. uit Où voulez-vous aller? (Gautier) - CHARLES GOUNOD (1818-1893)
  5. uit Die Gestirne (Klopstock) D444 - SCHUBERT
  6. uit Après un rêve (Bussine/ Toscaans gedicht) - GABRIEL FAURÉ (1845-1924)
  7. uit Soirée en mer (Hugo) - CAMILLE SAINT-SAËNS (1835 -1921)
  8. uit Adieux de l’hôtesse arabe (Hugo) - BIZET
  9. uit Lied der Anne Lyle (Scott/Macdonald) D830 - SCHUBERT

 

PAUZE

 

HET OOSTEN

  1. uit Suleika I (Willemer/Goethe) D72O - SCHUBERT
  2. uit Suleika II (Willemer /Goethe) D717 - SCHUBERT

 

FRANKRIJK       

  1. uit Die Nebensonnen (Winterreise) (Müller) D911/xxiii - SCHUBERT
  2. uit Tu vois le feu du soir (Éluard) - FRANCIS POULENC 1899-1963
  3. 22. Air romantique (Moréas) (Airs chantés/i) - POULENC
  4. uit Die Krähe (Winterreise) D911/xv - SCHUBERT

 

GROOT BRITTANIË

  1. uit The Vagabond (Songs of Travel/i) (Stevenson) - RALPH VAUGHAN WILLIAMS (1872-1958)
  2. Mut (Winterreise) (Müller) D911/xxii - SCHUBERT
  3. uit The Vagabond (with a different text) - VAUGHAN WILLIAMS
  4. uit The Floral Bandit (Wolfe) - GUSTAV HOLST (19874-1934)
  5. uit Gute Nacht (Winterreise) D911/I - SCHUBERT
  6. uit At Day’s Close in November (Winter Words/i) (Hardy) - BENJAMIN BRITTEN (1913-1976)
  7. uit Auf dem wasser zu singen (Stolberg) D774 - SCHUBERT
  8. uit Wagtail and Baby (Winter Words/iii) - BRITTEN
  9. 32. The Food of Love (Paul Johnson) - DAVID NEWBOLD (b.1934)